باز آفرینی خطبه های نماز جمعه خویدک یزد در تاسوعای حسینی توسط آیت الله حاج سید محمد کاظم مدرسی دامت برکاته امام جمعه محمد آباد یزد

باز آفرینی خطبه های نماز جمعه خویدک یزد در تاسوعای حسینی توسط آیت الله حاج سید محمد کاظم مدرسی دامت برکاته امام جمعه محمد آباد یزد


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِين  وَ صَلَّی اللّهُ عَلَى سَيِّدِنَا وَ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِهِ الطَیِّبینَ الطَّاهِرِين ألمَعصومین وَ لَعنةُ اللهِ عَلَی أعدائِهِم أجمَعینِ مِنَ الان إلی قیامِ یَومِ الدّین».

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ وَ عَلَى الاَْرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ
از دیر باز تاسوعا، با نام و یاد ابوالفضل العباس همراه بوده و هست و قضایایی هم که در تاسوعای در سال 61 هجری در کربلا اتفاق افتاد، بعضا با محوریت قمر بنی هاشم انجام گرفته است که از جمله آن ها رد امان نامه دشمن از سوی ایشان و مهلت دادن دشمن به امام حسین علیه السلام و یارانش با محوریت حضرت عباس علیه السلام صورت گرفته است.
اما امروز و با توجه به شرایط حاکم بر جامعه مان قصد دارم نکاتی از زیارت عاشورا که وِرد زبان شما مؤمنین و متدینین و نمازگزاران هست را بیان دارم.
همه می دانیم که زیارت در فرهنگ دینی دارای مفهوم بلندی است و یکی از وظایف ما نسبت به اهل بیت علیهم السلام خصوصا سیدالشهدا است. از این رو برخی از فقهای گذشته آن را واجب و برخی نیز بر این باورند که دست کم زیارت سیدالشهدا علیه السلام را با عنوان «ما فی الذمه» باید انجام داد.
این زیارت گاهی با تشرف به محضر مقدس امام معصوم علیه السلام و با حضور در مشهد آن امام انجام می شود و گاهی از راه دور.
و شکی نیست که بهترین متن برای زیارت همان متن های رسیده از سوی امامان معصوم است که اصطلاحا به آن «زیارت مأثوره» می گویند.
در این میان زیارت عاشورای معروفه که بزرگان بر آن مداومت داشته و بر آن تاکید دارند از ویژگی هایی برخوردار است که اجمالاً به آنها اشاره می شود.
1- این زیارت با اسناد مختلف و قابل توجه از دو امام علیهما السلام نقل شده است که یکی از آنها امام باقر (ع) و دیگری امام صادق (ع) است.
2- این زیارت استثناءً و به شکل حدیث قدسی نقل شده است.
3- از قضایای مذکور در پاره ای از کتب استفاده می شود که آثار و برکات این زیارت اختصاص به شخص زائر ندارد بلکه شامل دوستان و همسایگان هم می شود.
4- این زیارت را می توان هم از نزدیک و هم از راه دور برای امام حسین (ع) قرائت کرد.
5- اینکه مشاهده می شود برخی از متدینین و علاقمندان به امام حسین (ع) هر روز این زیارت را زمزمه می کنند بی جهت نیست، چراکه ابن قولویه در پایان روایت علقمه از امام باقر (ع) نقل می کند که امام (ع) به علقمه فرمودند: « اگر توان داری هر روز این زیارت را بخوان»
6- امام صادق برای خواننده این زیارت چند چیز را تضمین فرمود است.
       الف-  زیارت وی پذیرفته می شود .
       ب-  تلاش او مورد سپاس قرار می گیرد.
       ج- سلام او بدون مانعی به امام (ع) می رسد.
       د- حاجت او از جانب خداوند متعال برآورده می شود و دست خالی باز نمی گردد.
7-     این زیارت مورد توجه امام زمان (ع) است همانگونه که مرحوم سید رشتی در ماجرای زندگی خود نقل می کند.
اما با این همه شرط اساسی رسیدن به برکات و آثار این زیارت توجه به محتوای زیارت و حرکت در مسیر محتوای این زیارت کوتاه اما پر بار است.
بر همین اساس باید گفت که آموزه های زیارت عاشورا به دو بخش تقسیم می شود:
بخش اول آموزه های معرفتی است. مانند واژه «ثارالله» و یا واژه «و الوتر الموتور»[ یگانه دوران] و « مقام محمود» و یا شفاعت (اللهم ارزقنی شفاعه الحسین یوم الورود) که هر کدام دارای بُعد معرفتی عمیق و خاصی است.
بخش دوم آموزه های اعتقادی و کاربردی است که به بخشی از آنها اشاره می شود.
1- مجموعه زیارت عاشورا به دو اصل اعتقادی و اساسی تولّی وتبرّی اشاره داردکه تولّی آن در قالب سلام و درود بر افراد جبهه ی حق و تبری آن در قالب لعن و برائت از افراد جبهه ی باطل تجلّی پیدا کرده است.
جالب اینجاست که تبری در این زیارت اگر بیشتر از تولّی نباشد کمتر نیست. معلوم می شود که تولی تنها کافی نیست و انسان باید دوست شناس و دشمن شناس باشد.
2- در زیارت عاشورا می آموزیم که اعمال و رفتاری که توأم با بندگی و اطاعت خدا نباشد ارزشی ندارد. و اگر امام حسین (ع) با کنیه «ابوعبدالله» خطاب می شود- که این کنیه از سوی پیامبر (ص) برای حضرت انتخاب شده است- کنایه از آن است که امام حسین(ع) کمال بندگی و عبودیت را در عرصه گیتی به نمایش گذاشته است. او پدر و مربّی تمامی بندگان خداست و جاودانگی بندگی و پرستش خداوند سبحان در زمین از آثار وجودی قیام او است.
3- در زیارت عاشورا شمر و خولی و سنان و حرمله مجرمان ردیف اول نیستند .حتی یزید و عبیدالله هم در ردیف اول قرار نمی گیرند بلکه لعن و نفرین را در درجه اول باید بر پایه گذاران ظلم و ستم روانه کرد که«اللهم العن اوّل ظالمٍ ظلم حقَّ محمد و آل محمد ... اللهم العن الأوّل و الثانی و الثالث و الرابع. اللهم العن یزید خامساً و العن عبیدالله بن زیاد و ابن مرجانه و عمربن سعد و شمراً»
4- در زیارت عشورا می آموزیم که اگر کسی در واقعه عاشورا نبود امّا از این واقعه خوشنود و راضی بود باید مورد لعن و نفرین قرار گیرد. کسانی که امروز با فرهنگ ابی عبدالله مخالفت می کنند جزء کسانی هستند که در زیارت عاشورا به نام «تابعین» معرفی می شوند « اللهم العن اوّل ظالم ظلم حقّ محمد و آل محمد و آخر تابع له علی ذلک».
5- در زیارت عاشورا حتی کسانی که اسب و استر آماده کردند مورد نفرین هستند.
«لعن الله امّة اسرجت و الجمت و تنقبت لقتالک» و این به معنای آن است که مراقب باشیم تا آب در آسیاب دشمن نریزیم. مواظب سخن ها و کمک های فکری ومالی خود باشیم تا دشمن از آنها بهره نگیرد.
6- در زیارت عاشورا می آموزیم که که گفتن یک مرتبه لعن و مرگ بر دشمنان ولی خدا و ولایت و یا یک بار درود و سلام بر ولی خدا و ولایت کافی نیست بلکه باید آن را تکرار کرد و ورد زبان قرار داد. باید آن را یکصد مرتبه تکرار کرد.
7- در زیارت عاشورا می آموزیم که فدا شدن و فداکاری در راه خدا کافی نیست بلکه باید این حرکت بر محور ولی خدا و عصمت دور بزند.« السلام علیک و علی الأرواح التی حلّت بفنائک».
8- در زیارت عاشورا می آموزیم که حق و باطل دو جبهه ی کاملاً متمایز است و حد وسطی بین آنها نیست. این تقابل همیشگی بوده و هست و نباید اهل مجامله و مداهنه و سازش بود. یا باید طرفدار حق بود و یا اگر نبودیم طرفدار باطل هستیم و راه شومی نیست.
9- التزام قلبی و اظهار تبعیّت لسانی در جهت ولایت و ولی خدا کافی نیست بلکه باید التزام عملی داشت. چراکه در این زیارت می آموزیم: «یا ابا عبدلله إنی سلمٌ لمن سالمکم و حربٌ لمن حاربکم»
10- در زیارت عاشورا می آموزیم که معیِّت و همگامی با ولی خدا باید محور حرکت باشد همانگونه که قرآن می فرماید:«یا أیها الذین أمنوا اتّقوا الله و کونوا مع الصادقین».
در جای جای این زیارت این معیّت و همگانی و همراهی مورد تأکید قرار گرفته است
الف:«فأسال الله الذی أکرم مقامک و أکرمنی بک أن یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمّد(ص)».
ب:« فأسال الله الذی أکرمنی بمعرفتکم و معرفه أولیائکم و رزقنی بالبرائه من أعدائکم أن یجعلنی معکم فی الدنیا و الأخره»
سعید بن عبدالله حنفی در ظهر عاشورا به هنگام اقامه نماز جماعت امام چون سپر در برابر امام(ع) ایستاد و تیرها را با صورت و سینه و سپر می گرفت تا سیزده تیر بر او اصابت کرد امام حسین (ع) بر بالینش حاضر شد، سعید گفت: أوفیتُ ؟[باز هم خود را طلبکار نمی دید بلکه بدهکار می دید.]
امام (ع) به او فرمودند: امیدوارم در بهشت جلوی روی من باشی یعنی حجابی بین من و تو نباشد.
ج:« اللهم ارزقنی شفاعة الحسین (ع) یوم الورود و ثبّت لی قدم صدق عندک مع الحسین و اصحاب الحسین الذین بذلوا مهجهم دون الحسین(ع)».
11- مطالبه ی سبک زندگی در زندگی در پرتوی تولی و تبری، از دیگر آموزه های زیارت عاشوراست، و در این زمینه باید به الگوهای زندگی هم توجه کرد.«اللهم اجعل محیای محیا محمد و آل محمد و مماتی ممات محمد و آل محمد».
12- مطالبه ثبات قدم در مسیر دین و ولی خدا از دیگر آموزه های زیارت عاشورا است در دو جای این زیارت این مطالبه دیده می شود. « و ثبّت لی قدم صدق عندک مع الحسین و اصحاب الحسین» این همان آموزه قرآن است که « ربّنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هدیتنا و هب لنا من لدنک رحمه انک أنت الوهّاب» در تاریخ اسلام چهره های فراوانی وجود داشته اند که لغزیده اند و از ولی خدا به دلایلی جدا شده اند کسانی که یا قلب و دلشان مملوّ از محبت ودنیا و زر و مقام بوده است مانند عمر سعد و یا اولویت کاری آنها ولی خدا نبوده است مثل طرماح بن عدی  و یا از بی بصیرتی ،تبلیغات دشمن در وجود آنان نفوذ کرده است مثل عموم مردم کوفه و یا از ترس قدرت و کشته شدن از ولی خدا جدا شده اند.
چهره هایی چون طلحه و زبیر که سیف الإسلام و حواری لقب گرفتند و حتی برخی از آنها مانند زبیر در ماجرای خانه نشینی علی(ع) شمشیر برای دفاع از علی (ع) کشیدند اما ثبات قدم در وجودشان نبود و عاقبت لغزیدند. آنچنانکه در انقلاب اسلامی هم این افراد دیده شده و می شوند.
همه این درس ها و آموزه ها ، امروز در انقلاب ما نیز وجود دارد ، که باید انسان های با بصیرت آنان را برای مردم به صورت تطبیقی بیان کنند.